A A A

Urlop macierzyński

W dniu 17 czerwca 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 675), która wprowadziła nowe urlopy.
Przedstawiamy przewodnik po aktualnych zasadach urlopowych.

 

Przeczytaj koniecznie o zmianach od 2016 r. 

 

 

 

KOMU PRZYSŁUGUJE URLOP MACIERZYŃSKI?

Urlop macierzyński przysługuje tylko kobietom zatrudnionym na umowę o pracę. Nie ma natomiast znaczenia staż ani wymiar tej pracy, czyli to, czy pracowało się na cały etat czy tylko jego część.
Jeśli kobieta była zatrudniona na umowę o pracę na czas określony, ma prawo do rocznego urlopu z tytułu narodzin dziecka, o ile cały ten okres przypada w czasie trwania umowy o pracę.

Jeśli umowa o pracę na czas określony, zgodnie z terminem, na który została zawarta, ulegałaby rozwiązaniu już w trakcie korzystania z urlopu przysługującego z tytułu narodzin dziecka, do końca 52-tygodniowego okresu mamie dziecka przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego.

Jeżeli umowa o pracę na czas określony, zgodnie z terminem, na który została zawarta, ulegałaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, z mocy prawa jest przedłużana do dnia porodu. W takim przypadku w dniu porodu podlega się zatem jeszcze obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu, co uprawnia do otrzymania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tego ubezpieczenia. Zgodnie z nowymi przepisami zasiłek ten będzie więc można pobierać przez okres do 52 tygodni.

Jeśli mama dziecka pracuje na umowę o dzieło i w związku z tym nie przysługuje jej urlop macierzyński, ale tata jest pracownikiem, ma prawo do urlopu ojcowskiego stanowiącego samoistne uprawnienie pracownika, co oznacza, że może on z niego korzystać także wówczas, gdy mama dziecka nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego.

 

Poza tym, jeśli jest zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, może skorzystać z urlopu wychowawczego, także wówczas, gdy mama dziecka nie jest pracownicą.

Inaczej jest jednak w przypadku urlopu rodzicielskiego, który może być wykorzystany przez oboje rodziców. Ten bowiem wpisuje się w dotychczasową strukturę urlopów: podstawowego i dodatkowego macierzyńskiego, które związane są ze stosunkiem pracy matki dziecka. Warunkiem jego udzielenia jest bowiem wcześniejsze korzystanie z podstawowego urlopu macierzyńskiego przysługującego mamie dziecka będącej pracownicą, a bezpośrednio po nim z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze. Urlop rodzicielski stanowi więc kontynuację tych urlopów. Jeśli więc matka dziecka nie jest pracownicą, ojciec-pracownik nie może sam skorzystać z urlopu rodzicielskiego.

PODSTAWOWY URLOP MACIERZYŃSKI – 20 TYGODNI (w przypadku urodzenia 1 dziecka)

14 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie zarezerwowanych jest dla matki dziecka. Podstawowy urlop macierzyński jest obligatoryjny - trzeba go wykorzystać w całości, więc jeżeli po tym czasie matka zdecyduje się na powrót do pracy, pozostałe 6 tygodni urlopu wykorzystuje ojciec dziecka. Kobieta zgłasza pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego, najpóźniej na 7 dni przed przystąpieniem do pracy; do wniosku dołącza się zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego pracownika - ojca wychowującego dziecko, potwierdzające termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie urlopu, przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego przez kobietę.

Matka, nie później niż 14 dni po porodzie (co oznacza możliwość wnioskowania w dowolnym terminie jeszcze przed narodzinami dziecka) może złożyć jeden wspólny wniosek o udzielenie bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po nim urlopu rodzicielskiego, również w pełnym wymiarze. Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński można też złożyć w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem takiego urlopu, czyli w trakcie korzystania z podstawowego urlopu macierzyńskiego. Jeśli matka złoży jeden wspólny wniosek o wszystkie urlopy, a zamierza się nimi dzielić potem z tatą, nie musi od razu określać, kiedy i jaki sposób chce to zrobić. Trzeba jednak pamiętać, że w takiej sytuacji kobieta wnioskuje o te urlopy dla siebie. Jeśli w którymś momencie będzie chciała, żeby z urlopów tych lub ich części skorzystał tata dziecka, wówczas będzie musiała złożyć co najmniej 14 dni wcześniej wniosek o rezygnację z całości lub części dodatkowego urlopu macierzyńskiego i/lub urlopu rodzicielskiego.

W takiej sytuacji zostaną one udzielone tacie dziecka, na pisemny wniosek złożony do jego pracodawcy nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z danego urlopu lub jego części.
Urlop macierzyński można wykorzystać także częściowo PRZED przewidywaną datą porodu – co najmniej 2 tygodnie, nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego.

DODATKOWY URLOP MACIERZYŃSKI – 6 TYGODNI

Bezpośrednio po wykorzystaniu 20-sto tygodniowego urlopu macierzyńskiego, ojciec lub matka mają prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze do 6 tygodni.  Dodatkowy urlop macierzyński może być podzielony na dwie części, przypadające bezpośrednio jedna po drugiej w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności. Dzięki temu  rodzice mogą podzielić się urlopem, np. 3 tygodnie dla matki i 3 tygodnie dla ojca dziecka.

URLOP MACIERZYŃSKI I RODZICIELSKI – GDY RODZI SIĘ WIĘCEJ DZIECI

 

  • w przypadku urodzenia jednego dziecka do 52 tygodni (w tym 20 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 6 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia dwojga dzieci do 65 tygodni (w tym 31 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia trojga dzieci do 67 tygodni (w tym 33 tygodnie podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia czworga dzieci do 69 tygodni (w tym 35 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia pięciorga dzieci i więcej do 71 tygodni (w tym 37 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski).

 

Przedruk, kopiowanie, skaracanie i wykorzystywanie tekstów (w całości lub ich fragmentów) wymaga pismenej zgody Fundacji

 

Szukaj

Wesprzyj nas!