A A A

Urlop macierzyński

W dniu 17 czerwca 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 675), która wprowadziła nowe urlopy.
Przedstawiamy przewodnik po aktualnych zasadach urlopowych.

 

KOMU PRZYSŁUGUJE URLOP MACIERZYŃSKI?

Urlop macierzyński przysługuje tylko kobietom zatrudnionym na umowę o pracę. Nie ma natomiast znaczenia staż ani wymiar tej pracy, czyli to, czy pracowało się na cały etat czy tylko jego część.
Jeśli kobieta była zatrudniona na umowę o pracę na czas określony, ma prawo do rocznego urlopu z tytułu narodzin dziecka, o ile cały ten okres przypada w czasie trwania umowy o pracę.

Jeśli umowa o pracę na czas określony, zgodnie z terminem, na który została zawarta, ulegałaby rozwiązaniu już w trakcie korzystania z urlopu przysługującego z tytułu narodzin dziecka, do końca 52-tygodniowego okresu mamie dziecka przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego.

Jeżeli umowa o pracę na czas określony, zgodnie z terminem, na który została zawarta, ulegałaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, z mocy prawa jest przedłużana do dnia porodu. W takim przypadku w dniu porodu podlega się zatem jeszcze obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu, co uprawnia do otrzymania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tego ubezpieczenia. Zgodnie z nowymi przepisami zasiłek ten będzie więc można pobierać przez okres do 52 tygodni.

Jeśli mama dziecka pracuje na umowę o dzieło i w związku z tym nie przysługuje jej urlop macierzyński, ale tata jest pracownikiem, ma prawo do urlopu ojcowskiego stanowiącego samoistne uprawnienie pracownika, co oznacza, że może on z niego korzystać także wówczas, gdy mama dziecka nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego.

 

Poza tym, jeśli jest zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, może skorzystać z urlopu wychowawczego, także wówczas, gdy mama dziecka nie jest pracownicą.

Inaczej jest jednak w przypadku urlopu rodzicielskiego, który może być wykorzystany przez oboje rodziców. Ten bowiem wpisuje się w dotychczasową strukturę urlopów: podstawowego i dodatkowego macierzyńskiego, które związane są ze stosunkiem pracy matki dziecka. Warunkiem jego udzielenia jest bowiem wcześniejsze korzystanie z podstawowego urlopu macierzyńskiego przysługującego mamie dziecka będącej pracownicą, a bezpośrednio po nim z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze. Urlop rodzicielski stanowi więc kontynuację tych urlopów. Jeśli więc matka dziecka nie jest pracownicą, ojciec-pracownik nie może sam skorzystać z urlopu rodzicielskiego.

PODSTAWOWY URLOP MACIERZYŃSKI – 20 TYGODNI (w przypadku urodzenia 1 dziecka)

14 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie zarezerwowanych jest dla matki dziecka. Podstawowy urlop macierzyński jest obligatoryjny - trzeba go wykorzystać w całości, więc jeżeli po tym czasie matka zdecyduje się na powrót do pracy, pozostałe 6 tygodni urlopu wykorzystuje ojciec dziecka. Kobieta zgłasza pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego, najpóźniej na 7 dni przed przystąpieniem do pracy; do wniosku dołącza się zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego pracownika - ojca wychowującego dziecko, potwierdzające termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie urlopu, przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego przez kobietę.

Matka, nie później niż 14 dni po porodzie (co oznacza możliwość wnioskowania w dowolnym terminie jeszcze przed narodzinami dziecka) może złożyć jeden wspólny wniosek o udzielenie bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po nim urlopu rodzicielskiego, również w pełnym wymiarze. Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński można też złożyć w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem takiego urlopu, czyli w trakcie korzystania z podstawowego urlopu macierzyńskiego. Jeśli matka złoży jeden wspólny wniosek o wszystkie urlopy, a zamierza się nimi dzielić potem z tatą, nie musi od razu określać, kiedy i jaki sposób chce to zrobić. Trzeba jednak pamiętać, że w takiej sytuacji kobieta wnioskuje o te urlopy dla siebie. Jeśli w którymś momencie będzie chciała, żeby z urlopów tych lub ich części skorzystał tata dziecka, wówczas będzie musiała złożyć co najmniej 14 dni wcześniej wniosek o rezygnację z całości lub części dodatkowego urlopu macierzyńskiego i/lub urlopu rodzicielskiego.

W takiej sytuacji zostaną one udzielone tacie dziecka, na pisemny wniosek złożony do jego pracodawcy nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z danego urlopu lub jego części.
Urlop macierzyński można wykorzystać także częściowo PRZED przewidywaną datą porodu – co najmniej 2 tygodnie, nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego.

DODATKOWY URLOP MACIERZYŃSKI – 6 TYGODNI

Bezpośrednio po wykorzystaniu 20-sto tygodniowego urlopu macierzyńskiego, ojciec lub matka mają prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze do 6 tygodni.  Dodatkowy urlop macierzyński może być podzielony na dwie części, przypadające bezpośrednio jedna po drugiej w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności. Dzięki temu  rodzice mogą podzielić się urlopem, np. 3 tygodnie dla matki i 3 tygodnie dla ojca dziecka.

URLOP MACIERZYŃSKI I RODZICIELSKI – GDY RODZI SIĘ WIĘCEJ DZIECI

 

  • w przypadku urodzenia jednego dziecka do 52 tygodni (w tym 20 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 6 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia dwojga dzieci do 65 tygodni (w tym 31 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia trojga dzieci do 67 tygodni (w tym 33 tygodnie podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia czworga dzieci do 69 tygodni (w tym 35 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski);
  • w przypadku urodzenia pięciorga dzieci i więcej do 71 tygodni (w tym 37 tygodni podstawowy urlopu macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski).

Przedruk, kopiowanie, skaracanie i wykorzystywanie tekstów (w całości lub ich fragmentów) wymaga pismenej zgody Fundacji

 

Szukaj

Wesprzyj nas!