A A A

Zasiłek - działalność gospodarcza

1 stycznia 2016 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw.

Należy pamiętać...

Kobieta prowadząca działalność gospodarczą otrzyma zasiłek macierzyński po urodzeniu dziecka, jeśli w momencie narodzin potomka podlega ona ubezpieczeniu chorobowemu, które w przypadku przedsiębiorców jest ubezpieczeniem dobrowolnym. Zasiłek ten przysługuje także kobiecie prowadzącej własną działalność gospodarczą, która przyjmuje dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej lub która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła o sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Nie dotyczy to zawodowej rodziny zastępczej.

Co zmienia ustawa dla matek - przedsiębiorczyń ?

Nowe przepisy zmieniają zasady ustalania wysokości zasiłku macierzyńskiego w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą.  Zgodnie z nowelizacją, podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą będzie stanowił przeciętny miesięczny przychód, od którego jest opłacana składka na ubezpieczenie chorobowe za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie uprawnień do zasiłku macierzyńskiego.

W przypadku, kiedy przedsiębiorca będzie opłacał składkę chorobową krócej niż przez 12 miesięcy (od wyższej podstawy niż najniższa) podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego wylicza się na podstawie dość skomplikowanego algorytmu. Podstawę tą będzie stanowiła suma:

  • przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz
  • kwoty stanowiącej iloczyn jednej dwunastej przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.

Oznacza to, że punktem wyjścia do naliczenia zasiłku macierzyńskiego dla przedsiębiorcy opłacającego składki krócej niż przez 12 miesięcy będzie najniższa podstawa wymiaru zasiłku, przy czym kwota ta byłaby zwiększana o różnicę między faktycznie zadeklarowanym przychodem w miesiącach ubezpieczenia a najniższą podstawą wymiaru. Następnie różnica ta będzie uśredniana, czyli dzielona przez 12 miesięcy.

Zmiana ta jest najmniej korzystna dla kobiet opłacających składki w wysokości preferencyjnej, ponieważ po odprowadzaniu ich przez okres krótszy niż dwa lata, otrzymają one bardzo niski zasiłek. Problem ten ma w tym przypadku rozwiązać nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych, która przewiduje wypłatę świadczenia rodzicielskiego w wysokości 1000 zł miesięcznie wszystkim rodzicom, którym urodzi się dziecko. Zatem te kobiety otrzymają wyrównanie swojego zasiłku do kwoty 1000 zł.

Co należy zrobić, aby otrzymać pieniądze z tytułu zasiłku macierzyńskiego?

Trzeba zgłosić się do ZUS dostarczając stosowny wniosek i zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu (jeśli zgłasza się, będąc jeszcze w ciąży) lub przedstawić już odpis aktu urodzenia dziecka (jeśli załatwia się tę sprawę już po porodzie) oraz zaświadczenie płatnika składek ZUS.
Należy pamiętać, że zasiłek macierzyński wynosi 100% obliczonej kwoty podczas podstawowego urlopu macierzyńskiego (maksymalnie 26 tygodni), ale już tylko 60% podczas urlopu rodzicielskiego. Można jednak od razu zadeklarować chęć skorzystania z obu urlopów (tj. macierzyńskiego i rodzicielskiego), składając do ZUS odpowiednie dokumenty w ciągu 14 dni od urodzenia dziecka. Wtedy przez 52 tygodnie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego się zasiłek wynosi 80% kwoty.

Kiedy pierwsza wypłata?

Wypłacanie zasiłku macierzyńskiego rozpocznie się najpóźniej 30 dni po przedłożeniu w ZUS ostatniego z wszystkich wymaganych dokumentów. Jeśli przedsiębiorca opłaca składki na ubezpieczenie chorobowe, termin ten będzie liczony od opłacenia składki.

Gdy ZUS odmawia Ci wypłaty zasiłku...

ZUS może wydać decyzję o odmowie wypłaty zasiłku i sprawdzić, czy dana osoba faktycznie prowadzi działalność gospodarczą.
Sąd Najwyższy wydał co prawda uchwałę z dnia 21 kwietnia 2010 r. (II UZP 1/10), w której stwierdza, że:
"Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonych ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205,poz. 1585 ze zm.)".

Jednak nie pozbawia to ZUS możliwości kontroli, czy ubezpieczona osoba, rzeczywiście działalność gospodarczą prowadzi.
W uzasadnieniu orzeczenia można bowiem przeczytać:
"W rezultacie organ ubezpieczeń społecznych może dowodzić, iż pomimo wpisu do ewidencji dana osoba faktycznie nie prowadzi działalności, wobec czego nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym.
Jeżeli jednak ZUS nie dowodzi fikcyjności tytułu, to nie może uchylić się od powinności objęcia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność ubezpieczeniami obowiązkowymi, jak również chorobowym, któremu ten ubezpieczony podlega na zasadzie dobrowolności przez zgłoszenie stosownego wniosku (art. 11 ust. 2 i art. 36 ust. 5 ustawy systemowej)."

Należy zatem pamiętać, że aby otrzymać zasiłek macierzyński, prowadząc działalność gospodarczą, należy tą działalność faktycznie prowadzić.




Przedruk, kopiowanie, skaracanie i wykorzystywanie tekstów (w całości lub ich fragmentów) wymaga pismenej zgody Fundacji.

Szukaj

Wesprzyj nas!